Brain fog: τι είναι και πως να το αντιμετωπίσεις

Ξυπνάς, πίνεις καφέ, ξεκινάς τη μέρα σου… αλλά ο εγκέφαλος μοιάζει να μην έχει «ξυπνήσει» μαζί σου. Οι σκέψεις είναι θολές, η συγκέντρωση χαμηλή και ακόμα και απλές αποφάσεις μοιάζουν κουραστικές. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως brain fog ή «ομίχλη του εγκεφάλου».

Τι είναι το Brain Fog;

Το brain fog δεν είναι ιατρική διάγνωση, αλλά ένας όρος που περιγράφει μια ομάδα γνωστικών συμπτωμάτων, όπως:

• Δυσκολία συγκέντρωσης και μειωμένη προσοχή
• Αίσθηση «θολούρας» στη σκέψη
• Αργή επεξεργασία πληροφοριών
• Μειωμένη διαύγεια και ψυχική κόπωση

Πίσω από αυτά, έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να βρίσκονται αλλαγές στη χημεία του εγκεφάλου (νευροδιαβίβαση), φλεγμονώδεις διεργασίες και μεταβολικές ανισορροπίες που επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί το νευρικό μας σύστημα.

Γιατί εμφανίζεται;

Στρες και έλλειψη ύπνου: Το χρόνιο στρες αυξάνει την κορτιζόλη, επηρεάζοντας την προσοχή, τη μνήμη εργασίας και την ικανότητα λήψης αποφάσεων. Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου μειώνει τη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει τη συγκέντρωση και τον έλεγχο παρορμήσεων.

Διατροφικοί παράγοντες: Η υπερκατανάλωση ζάχαρης προκαλεί απότομες αυξομειώσεις των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε έντονη νοητική κόπωση. Παράλληλα, η έλλειψη βασικών μικροθρεπτικών συστατικών, όπως ο σίδηρος, η βιταμίνη Β12, η βιταμίνη D και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, επηρεάζει άμεσα τη σύνθεση των νευροδιαβιβαστών και κατ’ επέκταση τη λειτουργία του εγκεφάλου. Επιπλέον, οι διαταραχές στο μικροβίωμα του εντέρου μπορούν να μειώσουν την ποιότητα της επικοινωνίας μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου, επηρεάζοντας τόσο τη διάθεση όσο και τη γνωστική απόδοση.

Ορμονικές και μεταβολικές διαταραχές: Δυσλειτουργίες θυρεοειδούς, ινσουλινοαντίσταση, εμμηνόπαυση και άλλα ορμονικά σκαμπανεβάσματα μπορούν να μειώσουν τη γνωστική απόδοση. Για παράδειγμα κατά την εγκυμοσύνη, τα επίπεδα προγεστερόνης και οιστρογόνων αυξάνονται σημαντικά. Αυτές οι ορμονικές μεταβολές μπορούν να επηρεάσουν προσωρινά τη μνήμη και να οδηγήσουν σε ήπια γνωστική δυσλειτουργία. Αντίστοιχα, στην εμμηνόπαυση, η απότομη μείωση των οιστρογόνων συχνά συνδέεται με συμπτώματα όπως μειωμένη συγκέντρωση και πιο αργή και «βαριά» σκέψη.

Φλεγμονή και ανοσολογικοί παράγοντες: Χρόνιες λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα ή μακροχρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού (π.χ. μετά από COVID-19) μπορούν να επηρεάσουν τη νευρική σηματοδότηση και τη διαύγεια σκέψης.

Πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε μαζί

Δεν υπάρχει μία μοναδική λύση. Ωστόσο, ένας συνδυασμός στρατηγικών μπορεί να μειώσει σημαντικά την ένταση και τη συχνότητα των συμπτωμάτων.

Εξατομικευμένη παρέμβαση 

Μέσα από ανάλυση γονιδιακών παραλλαγών και βιοχημικών δεικτών (μεταβολομική, διατροφογενετική) μπορούμε να εντοπίσουμε παράγοντες που τροφοδοτούν το brain fog. Στη συνέχεια, σχεδιάζουμε εξατομικευμένες οδηγίες για διατροφή, ύπνο και τρόπο ζωής, ώστε να υποστηρίξουμε τη γνωστική λειτουργία.

Φωτοθεραπεία & Παλμική Ηλεκτρομαγνητική Διέγερση (PEMF)

Η φωτοθεραπεία και η παλμική ηλεκτρομαγνητική διέγερση μπορούν να υποστηρίξουν την αναγέννηση νευρικών κυττάρων και την ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος, βελτιώνοντας τη γνωστική απόδοση και τη διάθεση.

Κρυοθεραπεία & Υπέρυθρη Σάουνα

Οι εναλλαγές θερμοκρασίας (ψύξη–θερμότητα) μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή και προάγουν την αποκατάσταση, την ενέργεια και τη νοητική διαύγεια. Συνεπώς, το brain fog μπορεί να είναι σημάδι ότι ο εγκέφαλος χρειάζεται καλύτερη υποστήριξη, όχι μόνο με περισσότερη ξεκούραση, αλλά και με μια στοχευμένη, ολιστική προσέγγιση!

Βιβλιογραφία – References 

Altinsoy, C., & Dikmen, D. (2025). How Are Brain Fog Symptoms Related to Diet, Sleep, Mood and Gastrointestinal Health? A Cross-Sectional Study. Medicina (Kaunas, Lithuania), 61(2), 344. https://doi.org/10.3390/medicina61020344 

Csipo, T., Lipecz, A., Owens, C., Mukli, P., Perry, J. W., Tarantini, S., Balasubramanian, P., Nyúl-Tóth, Á., Yabluchanska, V., Sorond, F. A., Kellawan, J. M., Purebl, G., Sonntag, W. E., Csiszar, A., Ungvari, Z., & Yabluchanskiy, A. (2021). Sleep deprivation impairs cognitive performance, alters task-associated cerebral blood flow and decreases cortical neurovascular coupling-related hemodynamic responses. Scientific reports, 11(1), 20994. https://doi.org/10.1038/s41598-021-00188-8 

Ferreira, A., Neves, P., & Gozzelino, R. (2019). Multilevel Impacts of Iron in the Brain: The Cross Talk between Neurophysiological Mechanisms, Cognition, and Social Behavior. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland), 12(3), 126. https://doi.org/10.3390/ph12030126 

Markun, S., Gravestock, I., Jäger, L., Rosemann, T., Pichierri, G., & Burgstaller, J. M. (2021). Effects of Vitamin B12 Supplementation on Cognitive Function, Depressive Symptoms, and Fatigue: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Meta-Regression. Nutrients, 13(3), 923. https://doi.org/10.3390/nu13030923 

Ankar, A., & Kumar, A. (2024). Vitamin B12 Deficiency. In StatPearls. StatPearls Publishing. 

Menon, V., Kar, S. K., Suthar, N., & Nebhinani, N. (2020). Vitamin D and Depression: A Critical Appraisal of the Evidence and Future Directions. Indian journal of psychological medicine, 42(1), 11–21. https://doi.org/10.4103/IJPSYM.IJPSYM_160_19 

Ali, S. A., Begum, T., & Reza, F. (2018). Hormonal Influences on Cognitive Function. The Malaysian journal of medical sciences : MJMS, 25(4), 31–41. https://doi.org/10.21315/mjms2018.25.4.3 

Maki, P. M., & Henderson, V. W. (2016). Cognition and the menopause transition. Menopause (New York, N.Y.), 23(7), 803–805. https://doi.org/10.1097/GME.0000000000000681 

Davies, S. J., Lum, J. A., Skouteris, H., Byrne, L. K., & Hayden, M. J. (2018). Cognitive impairment during pregnancy: a meta-analysis. The Medical journal of Australia, 208(1), 35–40. https://doi.org/10.5694/mja17.00131 

Hanafy, K. A., & Jovin, T. G. (2024). Brain FADE syndrome: the final common pathway of chronic inflammation in neurological disease. Frontiers in immunology, 15, 1332776. https://doi.org/10.3389/fimmu.2024.1332776 

Mekhora, C., Lamport, D. J., & Spencer, J. P. E. (2024). An overview of the relationship between inflammation and cognitive function in humans, molecular pathways and the impact of nutraceuticals. Neurochemistry international, 181, 105900. https://doi.org/10.1016/j.neuint.2024.105900 

Krishnan, K., Lin, Y., Prewitt, K. M., & Potter, D. A. (2022). Multidisciplinary Approach to Brain Fog and Related Persisting Symptoms Post COVID-19. Journal of health service psychology, 48(1), 31–38. https://doi.org/10.1007/s42843-022-00056-7 

Sfera, A., Rahman, L., Zapata-Martín Del Campo, C. M., & Kozlakidis, Z. (2023). Long COVID as a Tauopathy: Of "Brain Fog" and "Fusogen Storms". International journal of molecular sciences, 24(16), 12648. https://doi.org/10.3390/ijms241612648